Распечатать

Горячие новости

07.04.2020


Минобр составило для школьников список интернет-ресурсов с образовательными программами на каникулы

подробнее...

03.04.2020


Осторожно: вода!

подробнее...

03.04.2020


ПОСЛЕДСТВИЯ ВЫЖИГАНИЯ СУХОЙ РАСТИТЕЛЬНОСТИ

подробнее...

01.04.2020


Ролик социальной рекламы "Мы никогда не знаем всей истории"

подробнее...

01.04.2020


Безопасный электрообогреватель!

подробнее...

Новости Министерства образования

07.04.2020 12:00

БГПУ включен в Глобальную сеть инновационных университетов

Подробнее...


07.04.2020 12:00

Новинка технопарка – универсальные защитные экраны

Подробнее...


06.04.2020 12:00

В дни школьных каникул

Подробнее...


Новости Комитета по образованию

07.04.2020 12:00

7 шагов по профилактике коронавирусной инфекции

Подробнее...


04.04.2020 12:00

Cроки весенних каникул продляются на 6 дней

Подробнее...


01.04.2020 12:00

Итоги открытого городского конкурса детско-юношеских СМИ «Изменим мир к лучшему!»

Подробнее...


Новости УО Партизанского района г.Минска

07.04.2020 12:00

II научно-практическая конференция «Обществоведение: нравственно-правовой потенциал учебного предмета. Актуальность и перспективы»

Подробнее...


07.04.2020 12:00

Обезопась себя и окружающих от острых респираторных инфекций

Подробнее...


07.04.2020 12:00

«Горячая телефонная» линия по вопросам коронавирусной инфекции (для жителей г.Минска)

Подробнее...


Главная : Учащимся : Советы учителя белорусского языка

Советы учителя белорусского языка

Рэкамендацыі для падрыхтоўкі да экзаменацыйнага пераказу па беларускай мове

Экзамен – гэта заўседы выпрабаванне, якому павінна папярэднічасть сур’езная грунтоўная падрыхтоўка. Пачынацца яна павінна загадзя, бо трэба не толькі паўтарыць правілы арфаграфіі і пунктуацыі, але і навучыцца працаваць з тэкстамі.

Большасць вучняў лічыць, што патрэбна перадаць тэкст як мага бліжэй да арыгіналу. Між тым зусім не трэба імкнуцца пераказаць тэкст “слова ў слова”, важна выявіць галоўную думку (ідэю) твора ці ўрыўка, раскрыць яе праз перадачу зместу ў пэўнай паслядоўнасці, захоўваюўы моўныя і стылевыя сродкі ў адпаведнасці з ідейна – мастацкай задачай зместу. Такі падыход дазваляе вучням выявіць свае творчыя магчымасці, а галоўнае – парзбегнуць цяжкасцей ў напісанні. Так, амаль заўседы можна змяніць сінонімам ці блізказначным слова, у напісанні якога вы сумняваецеся. Можна нават прапусціць слова, словазлучэнне, пэўную сінтаксічную канструкцыю, калі не памятаеце дакладна, як афармляць яе на пісьме. Можна змяніць парадак слоў у сказе, “падагнаць” яго пад правіла, якое вы ведаеце дакладна. Нарэшце можна перабудаваць сказ (напрыклад. Складаны бяззлучнікавы ў складаназлучаны ці складаназалежны, простую мову змяніць ускоснай, з аднаго складанага сказа зрабіць некалькі простых).

Словам, знайсці аптымальны варыянт перадачы зместу тэксту і лепшага яго афармленя. Гэта задача пад сілу падрыхтаваным да такога віду творчай працы, як пераказ.

Падрыхтоўка да экзамену ў форме пераказу мае сваю спецыфіку. Якаснае напісанне работы патрабуе даволі высокага развіцця слыхавой і зрокавай памяці. Пры самастойнай падрыхтоўцы пасля таго, як напішаце пераказ і праверыце яго, вяніцеся да тэксту, прааналізуйце найбольш цяжкія напісанні, растлумачце пастаноўку знакаў прыпынку, адзначце магчымую пунктуацыйную варыянтнасць. Для таго, как вашы веды былі больш трывалымі, а ўменні дасканальнымі, асля кожнага практычнага задання выконвайце работу над памылкамі. Гэта найбольш дзейсная прафілактыка памылак: вы прааналізуеце моўную з’яву, успомніце адпаведнае правіла, самастойна падбераце прыклады на эта правіла – словам, асэнсуеце, чаго вы не ведаеце і на што трэба яшчэ раз звярнуць увагу. Усе пытанні, якія ўзнікаюць у вас пры працы з тэарэтычным матэрыялам, практыкаваннямі, тэкстамі, абавязкова занатоўвайце, каб потым задаць іх на кансультацыі, якая звычайна праводзіцца напярэдадні экзамену.

Як трэба пісаць пераказ?

-          Пры першым чытанні слухайце тэкст уважліва. Звярніце ўвагу, які тып маўлення ўласцівя яму, асаблівасці якога стылю мовы вам неабходна перадаць. Сфармулюйце для сябе тэму і галоўную думку тэкста (пра што вам трэба расказаць, што апісаць, над чым паразважаць і да якога вываду прыйсці).

-          Калі тэкст чытаецца другі раз, вы можаце рабіць якія-небудзь паметкі: апорныя словы і спалучэнні слоў, змест простай мовы і інш. Пры неабходнасці экзаменатар звычайна тлумачыць некаторый словы і выразы або нават запісвае іх на дошцы (як правіла. Гэта словы іншамоўнага паходжання, якія рэдка ўжываюцца, або словы з лексікі абмежаванага ўжытку: прафесіяналізымы, дыялектызмы, устарэлыя словы).

-          Цяпер вам трэба пераказаць тэкст. Спачатку пішыце так, як вам запомнілася. Затым загляніце у запісы, зробленыя падчас другога чытання, і ўнясіце патрэбныя змяненні, дапаўненні.

-          Прачытайце, што ў вас атрымалася; пры гэтмы сачыце за тым, каб вызначалася паслядоўнасцю, лагічнасцю, каб не было сказаў, сэнс якіх цяжка або ўвогуле нельга зразумець (неправільна пабудаваны сказ, прапушчана слова, няўдалы парадак слоу і г.д.). Калі трэба, перабудоўвайце сказы, змяняйце ці перастаўляйце словы.

-          Прачытайце тэкст яшчэ раз, звяртаючы ўвагу на тое, ці ўдала вы падзялілі яго на абзацы. Пры наступным чытанні праверце напісанне слоў і пастаноўку знакаў прыпынку. Важна асэнсаваць, для чаго патрэбны той ці іншы знак пыпынку (што ен раздзяляе ці выдзяляе) і які знак павінен стаяць у кожным канкрэтным выпадку (калі вы не ўпэўнены, лепш перабудаваць сказ такім чынам, каб знак прыпынку не выклікаў у вас пытанняў).

-          Некалькі хвілін адпачніце, а потым перапісвайце работу на чыставік. Старайцеся не рабіць выпраўленняў і пісаць разборліва, думайце над кожным пераносам.

-          Прачытайце тэкст яшчэ раз. Зверце чыставік з чарнавіком (ці не прапусцілі якое-небудзь слова, знак прыпынку, ці не забыліся выдзеліць абзац). Калі дазваляе час, крыху адпачніце і потым яшчэ раз прачытайце саю работу так, як чыталі чарнавік.




75 лет Победы

Вучань

К началу 2019/20120учебного года

Шестой школьный день

"ШАГ" -  Школа Активного Гражданина

МЧС

МЧС информирует

Год малой родины

Кабинет по профилактике ВИЧ/СПИДа

Попечительский Совет школы

Совет учреждения

 

Красуй, Беларусь!

Экологические новости+

 

Ссылки

Карта сайта

Счетчик посещений

Яндекс.Метрика

Адрес: г. Минск, ул. Уральская, 15. Телефон: 353-20-51
Электронная почта: sch108@minskedu.gov.by
Регистрация: Cайт ГУО «Средняя школа №108 г. Минска» зарегистрирован в Государственном регистре информационных ресурсов Беларуси. Регистрационное свидетельство №: 1141101430 от 10.06.2011г.
Администрация Партизанского района г.Минска
Управление по образованию администрации Партизанского района
Поддержка сайта: Тихинская К.В.